فنچ جزو پرندگانی می باشد که امروز در خانه های اکثر ایرانیان بعنوان یکی از پرندگان زینتی نگهداری میشود با توجه به اهمیت این پرنده نویسنده سعی نموده است به نکاتی از اصول نگهداری از این پرنده اشاره نماید.




فنچها در حضور انسانها هرگز دوست ندارند که دست آموز باشند و در دست انسانها قرار بگیرند یا با دخالت مرتب صاحبانشان روبرو شوند. هرگزنبایستی این پرندگان را با دید کم ارزش بودن یا یک اسباب بازی برای کودکانمان نگریست وجان این موجودات جاندار را به بازی و شوخی گرفت. فراموش نکنید که حس زیبای زندگی کردن در تک به تک موجودات زنده موج می زند و ما بایستی با درک نیازها و اصول نگهداری صحیح ازپرندگان بهترین و مناسبترین مکان زندگی را برایشان مهیا نماییم.


  • رژیم غذایی

ارزن وکتان عمده ترین واصلیترین دانه ای است که برای زنده ماندن فنچها الزامی است. علاوه براین دانه ها یک رژیم غذایی تکمیلی شامل سبزیجات تازه از جمله کاهو و اسفناج و شوید، میوه ی تازه از جمله هویج رنده شده وسیب به مقدار کم، تخم مرغ آب پز شده، مولتی ویتامین محلول درآب به مقدار کم و کلسیم در هر هفته یک بار برای تامین ویتامین و مواد لازم برای داشتن طول عمر بیشتر وبهتر و سریع رشد کردن فنچها لازم و ضروری به نظر می رسد. این جیره ی غذایی به هنگام بچه دار شدن فنچها با دقت و توجه کافی وبیشتری باید انجام شود تا جوجه ها قوی، سالم و سرزنده رشد نمایند. مولتی ویتامین و کلسیم وسایر ویتامینهای حل شده در آب نبایستی بیش از 24 ساعت در آبدانی پرندگان باقی بماند و بعد از تمام شدن موعد مقرر بایستی بادقت کافی ظرف آب پرنده را تمیز و شستشو نمود . برای جلوگیری از پلاسیده شدن مواد غذایی و جمع آوری میکروب و وارد شدن بیماری به پرندگان باید باقیمانده ی میوه و سبزیجات و تخم مرغ گذاشته شده برای پرنده را نیز حتما برداشت.


  • شرایط نگهداری

فنچها حمام کردن را خیلی دوست دارند. به همین خاطر بایستی در فصول گرم سال آب نیمه گرم با ارتفاع مناسب با قد پرندگان، در اختیار آنها قرار داد. دمای مناسب برای زندگی فنچها 15 تا 24 درجه ی سانتیگراد با نورکافی و مناسب می باشد لازم است که نگهدارنده این پرندگان، پرنده رادرمکانی بسیار کم رفت وآمد قرار بدهد تا پرنده احساس راحتی وآرامش نماید. بهتر است با تاریک شدن هوا چراغها را هم خاموش نماید. در طول شب نیز اگر چراغهای خانه روشن ماند برای خاموش کردن چراغها واجب است به آرامی و با احتیاط این کار را انجام داد. فنچها مثل دیگر پرندگان خانگی از نقل مکان وتغییر دادن مرتب مکان زندگیشان بیزار هستند و حتی الامکان از تغییر محل زندگی پرنده باید اجتناب ورزید. به هنگام داشتن تخم و جوجه نیز به هیچ وجه نباید محل زندگی شان را تغییر دهید.


  • تشخیص نر و ماده

طرز تشخیص نر و ماده به این گونه خواهد بود که فنچ نر دارای نوک قرمز پررنگ در اکثر مواقع دارای دولکه ی قهوه ای در دو طرف سرش و فنچ ماده نوک نارنجی فاقد نقش و نگارهای زیاد خواهد بود. فنچ ها اگر با تغذیه مناسب روبرو شوند زمانی که به سن دو ماهگی می رسند بالغ می شوند و توانایی تشکیل خانواده وجفت گیری را خواهند داشت.


  • جفت گیری و تولید مثل

جفت گیری وآماده شدن برای تولید مثل زمانی دیده خواهد شد که بهترین شرایط نگهداری را با موارد ذکر شده برای پرنده بدون هیچ گونه دخالت و مزاحمت برایشان ایجاد نمود. برخی از فنچها ممکن است جفتی که شما برایشان انتخاب کرده اید را نپسندند. بنابراین اگر یک جفت فنچ را بیش از سه ماه در محیط مناسب برای نگهداری با تغذیه ی مناسب نگهداری نمودید وعلاقه ی جنسی بینشان مشاهده ننمودید، جفتها را عوض کنید. جفت گیری فنچها هم بسیار سریع در عرض چند ثانیه صورت می گیرد. بعد از لانه سازی، فنچ ماده معمولا بین 2 تا 6 تخم میگذارد و سپس روی آنها می نشیند. سر در آوردن جوجه ها از تخم و دوره خوابیدن روی تخمها ممکن است 12 تا 15 روزطول بکشد. همه مراحل خانه سازی تا مستقل شدن جوجه های بال و پر گشوده، تقریباً 2 ماه طول میکشد. در این مدت چنانچه ذکر شد به جیره ی غذایی پرنده بیش از گذشته بایستی توجه نمود و باید غذاهای مکمل و تقویتی ذکر شده را هر روز در اختیار پرنده قرار داد تا جوجه های قوی و سالم داشته باشید و جوجه ها سریع و مناسب رشد داشته باشند. از دست زدن و نقل مکان مرتب فنچ ها مخصوصا زمانی که دارای جوجه و تخم هستند خودداری ورزید تا با ترک جوجه ها و تخمها و بزرگ نکردن احتمالی جوجه ها توسط پرنده ی پدر و مادر روبرو نشوید. در این زمان بایستی دخالت ها وسرک کشیدنهای متوالی به پرنده به حداقل کاهش یابد تا پرنده با آرامش وبه خوبی جوجه ها را بزرگ نماید. جوجه ها را تا زمانی که کاملا بزرگ نشده اند و نمیتوانند غذا بخورند از پدرومادرشان جدا نکنید. گاهی اوقات دیده شده که صاحبان پرنده، جوجه ها را خیلی زودتر از موعد مقرر از پدر و مادرشان جدا می کنند واین خود باعث ناراحتی وافسردگی پرنده پدر ومادر وضعف وعقب ماندگی جسمانی جوجه ها می شود. پس حتما جوجه ها را در زمان مناسبی که به دان خوردن افتاده اند و پرنده ی پدر ومادر هم به آنها بی توجه شده است جدا فرمایید. لانه فنچها را هم در ارتفاع کوتاهی در میله های میانی قفس نصب کنید تا در اگر جوجه های تازه به دنیا آمده از لانه به پایین افتادند آسیب جدی نبینند.


تا می توانید قفس پرنده را بزرگ خریداری کنید یا در محیطی باز و بزرگ از پرنده هایتان نگهداری کنید تا احساس آرامش و آزادی بیشتری در پرنده ایجاد شود. البته به این نکته هم اشاره شود که فنچ پرنده ای بسیار ضعیف است و دارای شرایط زندگی ویژه ای است که نمی تواند به صورت کاملا آزادانه درموقعیت جغرافیایی ایران زندگی کند. آزاد کردن این پرنده در طبیعت یا کوچه و خیابان برابر است با مرگ زجرآور این پرنده در همان دقایق اول آزادی. پس نمی بایست به فکر آزاد کردن این پرنده زیبا بود.

شمیم